SON DAKİKA
Tümü

Foto Haber

Anasayfa / Foto Haber / BİZ MUSUL'U NASIL KAYBETTİK 4…

BİZ MUSUL'U NASIL KAYBETTİK 4…

8 Aralık 2016 / Perşembe 07:18
Seyit Abdulkadir, Şeyh Sait’in oğlu Ali Rıza ile yaptığı görüşmede, ayaklanmaya dinsel bir görüntü verilmesinde ısrar ediyordu. İsyanı bütün gücüyle destekleyeceğini söyledi. Mustafa Kemal aleyhine yazılmış bildirileri de gönderdi. Bir tanesi şöyle yazılmış;‘...Sağda-solda kanlı çarpışmalar devam ediyor, hükümet sizden saklıyor. Hiç beklemeyin, birbirinizle haberleşerek civarınızdaki askerleri teslim alın. Arslan gibi harbeden Kürt kardeşlerinizin imdadına yetişin. Lazistan, aylardan beri kan ve ateş içindedir. Dindar Türk neferleri din kardeşlerine kurşun atmıyor, teslim oluyorlar. Dinine bağlı Türk ahalisi, fikren ve kalben sizinle beraberdir... Zaptedeceğiniz Türk topları, Türk tüfenkleri, Türk mühimmatı, size kafidir. Rehberiniz Muhammed, yardımcınız Allah'tır’. 1925 yılı Ocak ayında, isyana hazırlık için dağıtılan bir başka bildiri ise şöyle kaleme alınmış;“Kurulduğu günden beri İslam dininin temellerini yıkmaya çalışan Türkiye Cumhuriyeti Reisi Mustafa Kemal ile arkadaşlarının, Kuran’ın ahkamına aykırı hareket ederek Allah ve Peygamber’i inkar ettikleri ve İslam halifesini sürdükleri için, gayrimeşru olan bu idarenin yıkılmasının bütün İslamların üzerine farz olduğu …”

MUSUL’U NASIL KAY6BETTİK 4Şeyh Said İsyanında BilinmeyenlerMayıs 1923’te, Erzurum’da, Azadi(İstiklal) ya da Kürt Azadi Cemiyeti adıyla gizli bir örgüt kurulmuştu…Örgüt beş kişilik hücrelerden oluşuyordu. Seyit Abdulkadir(Şeyh Ubeydullah’ın oğlu), Kemal Fevzi, Kadri Cemil Paşa(Baban), Kasım Cemil Paşa(Baban), Dr. Fuat, Hacı Ahti diye bilinen Avukat Mehmet, bucak müdürlerinden Tayyip, Bitlis Milletvekili ve Kastamonu İstiklal Mahkemesi üyesi Yusuf Ziya, Hasenan aşiret reisi Halit Hüsnü Bey de bu örgütün üyeleriydi. Nesturi ayaklanması sırasında 275 erle birlikte firar eden İhsan Nuri de bu gizli örgütünün bir üyesi idi. Aynı yılın baharında Yusuf Ziya, Cibranlı Halit Bey’in konuğu oldu. 1920’de düşünce bazında ele alınmış olan konular artık örgütlü olarak yönetilecekti… Hamidiye alay komutanlarından Mutki Aşireti Reisi Muşlu Hacı Musa örgütün ilk başkanıydı. Örgütün ilk kongresi 1924 yılında Erzurum’da yapıldı. Kongrede şu kararlar alındı; ‘En geç Mayıs 1925 tarihine kadar bir ayaklanma başlatılacak; Gerekli dış destek İngiliz, Fransız ve Ruslardan sağlanacak.’Kürt İstiklal Cemiyeti, yapılan bu toplantılardan sonra silahlı savaşa karar verdi… Bitlis milletvekili Yusuf Ziya Bey, önemli bir görevle Hınıs’a gönderildi. Yusuf Ziya, Erzurum’un Hınıs ilçesine gidip Şeyh Said ile görüşecekti. Şeyh Said çevrede tanınan ve çok sevilen bir Nakşibendi şeyhiydi. Yusuf Ziya ile Şeyh Said görüştüler ve anlaştılar. İsyan tarihi belli idi; 21 Mart 1925, Nevruz günü… İsyan hazırlığının haber alınması üzerine Cibranlı Halit Bey, 20 Aralık’ta, Erzurum’daki konağında gözaltına alındı. Erciş-Van üzerinden Bitlis’e gönderildi. İki gün sonra da Şeyh Sait, Erzurum Valiliği’nin emri üzerine Hınıs Adliyesi’ne getirilerek ifadesi alındı. Şeyh Sait; ‘Cibranlı Halit ve Yusuf Ziya ile işbirliği yapmadım. Yusuf Ziya’ya ödünç para vermedim, bana kırgındır, iftira atıyor.’demiş ve Hınıs Kaymakamı Maksun Bey tarafından serbest bırakılmıştı. Şeyh Sait evine dönerken, Bitlis Cezaevi’nde kalan Cibranlı Halit’in şu mesajını aldı;’Ayaklanmanın başına geçiniz’ .Cibranlı Halid kimdi?

POPÜLER VİDEO
POPÜLER GALERİ
POPÜLER HABER