Saray’daki Gizli Tarikat – Kitap Açıklaması
Bir tarikat düşününüz:
Özal’dan Erdoğan’a üç cumhurbaşkanı…
Özal’dan Erbakan’a üç başbakan…
Binlerce bürokrat, binlerce işadamı…
Bu sadece tarikatın siyasi ve ticari cephesidir.
Öte yanda…
Mehmet Zahid Kotku’dan Cübbeli Ahmet Hoca’ya binlerce din adamı…
Gümüşhanevi’den İsmailağa’ya binlerce tekke…
Bu ise tarikatın dini cephesidir.
Ve…
Sevr’den BOP’a…
Şam’dan Musul’a…
Osmanlı’dan Cumhuriyet’e ve de günümüze…
Bu da tarikatın küresel cephesidir.
Biz burada siyasete, ticarete ve inançlara yön veren ve ardında iki yüz yıllık tarihsel süreç olan bir tarikattan bahsediyoruz.
Ve biz bir tarikatın, nasıl olup da insanlarımızın kutsal inançları üzerinde oynayarak bunu siyasi, askeri ve ekonomik güce dönüştürebildiğini ve bu gücü de devlet yönetiminde nasıl kullanabildiğini anlamaya çalışıyoruz.
Elinizde tuttuğunuz kitap bu tarihsel süreci tüm ayrıntılarıyla deşifre eden ve bugün Türkiye’de yaşanılanlara güçlü bir ışık tutabilen “belgesel” bir çalışmadır.
Yeryüzünün en hassas coğrafyası neresi derseniz, işte yukarıda görülen Hakkari Üçgeni:
Aşağıda Süleymaniye-Kerkük, yukarıda Cizre-Şemdinli, sağda Mahabad ve solda Musul ile çevrili olan bölge.
Neden hassas?
En başta çok güçlü… Petrol bir yana, su bir yana, bilinen dünya tarihinde ev sahipliği yaptığı insan uygarlıkları ve kutsal dinler işte bu coğrafyaya güç veriyor.
Güncelden geçmişe doğru uzanan büyük bir güç…
Ve bugün Ortadoğu’da yaşanılan tüm olayların düğümü işte burada.
İster terör deyiniz, ister savaş; ister petrol deyiniz ister su; ister ABD ve İsrail deyiniz ister Rusya… Hepsi burada ve bu coğrafyanın gücünden çıkış alıyor.
Bakınız Cizre’ye; daha geçenlerde terör ve ona bağlı siyasetin yol kesip kimlik kontrolü yaptığı hatta özerklik ilan ettiği yer, hala da terör ateşiyle yanıyor; daha dün 11 polisimiz şehit düştü burada…
Hakkari ve Şemdinli…
Daha dün sokağa çıkma yasağının ilan edildiği, her gün çatışmaların yaşandığı yer ve neredeyse her gün ya şehit verildiği ya da teröristlerin etkisiz hale getirildiği söylenen trajik coğrafya ama aynı zamanda ülkenin en hassas bölgesi.
Peki ya Kuzey Irak?
Bakınız bu yerlere ya kan görürsünüz ya ateş, bu coğrafya yanıyor…
***
Burada oyun çok…
Bu coğrafya aynı zamanda dinler coğrafyası; Musevilik’ten Hıristiyanlığa ve Müslümanlığa giden üç büyük din burada doğdu, yeşerdi, büyüdü ve yayıldı.
Dolayısıyla bu gizemli coğrafyada hem insan uygarlıkları hem de bu dinlerin bu topraklarda bıraktığı derin izleri görebilmek tarihin her döneminde mümkün.
Türk tarihinde bu coğrafyanın çok önemli izleri var; beyler, şeyhler ve isyancılarıyla kayda geçmiş çok uzun bir hikaye:
Yavuz Sultan Selim’in Şah İsmail’e karşı savaştıkları için ödüllendirdiği Kürt aşiret reisleri bu bölgede bey oldu, yıl 1515.
Osmanlı’ya karşı ilk isyanları da bu beyler çıkardı, yıl 1806.
Bektaşi tekkeleri kapatıldıktan sonra bu Halidi Nakşi şeyhleri Osmanlı Sarayı’nda baş tacı edildiler, yıl 1826.
Kaderin cilvesi o ki Osmanlı’ya karşı ilk dini isyanları da bu şeyhler çıkardı, yıl 1880.
Kısacası bu bölgeye yakın tarihimizde damga vuranlar, ‘Beyler-şeyhler ve isyanlar’!..
En ünlü beyler: Baban ve Botan(Bedirhan) beyleri…
Beylikler kaldırıldıktan sonra Halidi Nakşi şeyhlerinin bu coğrafyada güç olduklarını biliyoruz.
En ünlü şeyhler de bu bölgeden:
Şeyh Talabani, Şeyh Barzani, Şeyh Taha, Şeyh Berzenci ve Şeyh Halid…
Talabaniler, Berzenciler ve Şeyh Halid Süleymaniye’den; Barzaniler Barzan’dan, Şeyh Taha Şemdinli’den.
Şeyhlerin ilk isyancısı Ubeydullah, Şeyh Taha’nın oğlu, Şemdinli’den, yıl 1880.
İkincisi Barzaniler; yer Barzan, yıl 1908.
İsyancıların üçüncü şeyhi ise Molla Selim; yer Bitlis, yıl 1914.
Diğer isyancı şeyhler de var ama şimdilik konumuz değil.
Bölgenin aşiretlerine gelince…
Beyler ve şeyhler arasında sıkışan aşiretlere fazla seçenek kalmamış çünkü bu iki büyük güç altındaki aşiret reisleri ya beye ya şeyhe bağlanmak durumunda kalmış.
Dolayısıyla her aşiretin bir şeyhi ya da beyi olmuş hala da öyle…
Coğrafyanın en güçlü aşiretleri:
Caf, Hemavend ve Berzenci.
İlk ikisi Baban beyleri yönetiminde yaşarken, Berzenci ise hem aşiret hem şeyh hem de ‘seyyid’ olduğu için başlı başına bölgede bir güç olmuş.
Kısacası bu gizemli coğrafya, barındırdığı kimlikler, beyler, şeyhler ve aşiretler açısından Türk tarihinde çok hassas ve güçlü bir coğrafya.
On lıne Kitap Linki:
Türk siyasetine damga vurmuş isimlerin uzak ya da yakın bu coğrafyayla bir ilgisi mutlaka var.
Örneğin; Mesud Barzani, Celal Talabani, Gümüşhanevi, İskenderpaşa, İsmailağa ve derken Özal, Erbakan, Cindoruk, Gül, Arınç ve Erdoğan gibi yüksek şahsiyetler Tarikat silsilesi ile bu coğrafya bağlı olan ünlü isimlerden birkaçı…
Hikayemiz de burada başlıyor zaten…
Türkiye ve Irak’ta 1945 sonrası siyasete yön veren bu ünlü isimlerin Tarikatla nasıl bir ilişkisi var ve bu Tarikatın da siyasetle ne gibi bir bağı var, bu örtüyü açacağız; bunu şahsen merak ettiğimizden değil, günümüzü anlamak ve geleceği görebilmek için…
Saray’daki Gizli Tarikatın Büyük Şeyhi Halid, bu coğrafyanın en ünlü din adamı, aynı zamanda tarikatın kurucusu.
Fettullah Gülen’in ‘Salıver Allah’ım’ diye başlayan cemaatçi polislerin tahliye duasında adı ‘Mevlana Halidi Bağdadi’ olarak geçiyor.
Gençliğinde Baban Bölge Valisi İbrahim Paşa’nın himayesinde eğitim almış.
Bu doğal çünkü Tarikat’ın kuruluş yeri Süleymaniye zaten Baban beyliğinin merkezi.
Tarikat’ın büyük halifeleri de bu coğrafyanın eseri:
Irak Halifesi Şeyh Abdusselam Barzani ve Anadolu Halifesi Şeyh Taha.
Abdusselam, Mesud Barzani’nin dedesidir.
Şeyh Taha ise 2013 yılında AKP siyasetinin desteğinde adına ‘uluslararası sempozyum’ düzenlenen Seyit Taha’dır ve daha dün doğduğu köyde adına özel bir Kur’an Kursu da açıldı.
Yani Tarikat yürüyor…
Bu coğrafya şimdilerde Amerika’nın Büyük Ortadoğu Projesi’ne ev sahipliği yapıyor, o yüzden çok çalkantılı.
Şimdi de Rusya geldi.
Ve bu Rusya Suriye’ye öyle konuşlandı ki bu Çar Deli Petro’nun vasiyetiydi, böylece gerçekleşti. Elbet bunda düşürülen Rus uçağının büyük payı unutulmamalı…
Şu an bu coğrafya çok karışık:
Irak iç savaşta, Suriye iç savaşta ve bu iç savaşların etkisi haliyle Türkiye’ye de sıçrıyor.
10 Ekim 2015 günü, Ankara Tren Garının bulunduğu bölgede yapılan bir miting sırasında iki canlı bomba kendilerini patlattı ve bunun sonucu olarak 95 kişi yaşamını yitirdi, 48’i ağır 246 kişi de yaralandı.
Bu coğrafya şimdilerde yanıyor, yanıyor ama nedense bu yangından en az etkilenen yer yine de bu gizemli coğrafyanın Tarikat bölgesi…
Yani Kuzey Irak…
Bu dikkat çekici çünkü Irak’ın güneyinde her gün onlarca insan ölürken, kuzeyinde ise adeta garip bir sessizlik var.
Mesela Erbil’de iç savaş yok aksine Türkiye’nin büyük desteği ile Barzani kalkındırılıyor, imar ediliyor.
Ve dedesi Tarikatın halifesi olan bu Barzani bu gizemli coğrafyanın oyun kurucusu oluyor; şimdilerde Kerkük elinde, sırada Musul var.
Şimdi gelelim Saray’daki Gizli Tarikata…
Kurucusu; Şeyh Halid.
Doğum yeri; Süleymaniye/Karadağ.
Tarikatın çıkış noktası; Barzan ve Şemdinli.
Yolumuz uzun ama aydınlıktır…
Erdal Sarızeybek
Saray’daki Gizli Tarikat
On lıne Kitap Linki:
Sayfa Sayısı:384
Yayınevi: Destek Yayınları
ISBN:9786053111740
