Bedirhan Bey hakkında yazılanların çoğunun “Ermenice düşünen” ideolojik kaynaklara ait olduğunu belirtmiştim; ancak bunlar içinde öyle yazarlar var ki, sergiledikleri çaba adeta asıl kaynakları bile geride bırakan bir kurgu ve manipülasyon örneğidir.
Bu isimlerin başında, olayları anlatırken kullandığı dil, üslup ve sinsi ajandasıyla incelenmeyi fazlasıyla hak eden Celile Celil gelmektedir.
Türkiye’de ilk basımı Şubat 1992’de yapılan ‘XIX. Yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu’nda Kürtler’ adlı kitabın yazarı Celile Celil, araştırmasının tamamını Botan, Soran ve Baban beylerine ayırmış. Yazar, çalışmasını Batılı kaynaklardan ziyade ısrarla Rus, Ermeni ve Gürcü arşivlerine dayandırmış.
Kitabın genelinde ortaya çıkan anlatım ise geçmişte yaşanan feodal kırılmaları bir “Türk-Kürt Savaşı” olarak toplumsal hafızaya yerleştirmeyi amaçlamış bilinçli bir tasarım üretiyor. Bakınız, kullandığı ifadeler bu bilinçli kurguyu nasıl ortaya çıkarıyor:
“…Türk yönetiminden sadece Kürtler değil, aynı zamanda Araplar, Ermeniler, Asurlular gibi komşu halklar da memnun değildir… Kürtlerin doğal mücadelesi, merkezi Bohtan (Botan/Cizre) olan ciddi bir özgürlük hareketini yeniden canlandırdı. Bu hareketi Cizre’deki emir evinin reisi Bedirhan Bey yönetmiştir.” [1]
Aslında bu üslubuyla Celile Celil, Malmısanıj’ı fazlasıyla anımsatıyor. Gelecekteki ayrılıkçı senaryoları öngörmüş olacak ki Celadet Ali Bedirhan’la aynı çizgide buluşarak Taşnak-Hoybun ittifakının yoluna taş döşemekle kalmıyor; haddini de aşarak Araplara, Ermenilere ve Asurilere de yol haritası çiziyor. Tıpkı bugün çağdaş(!) terör siyasetinin yapmaya çalıştığı gibi…
İşin aslı, Celil’in kalemiyle tarihsel gerçekler öylesine çarpıtılıyor ki; bölgede yaşanan her gelişme hayali bir “Ermeni-Kürt-Asur-Yezidi ittifak ekseni” içinde tasvir ediliyor.
Üstelik bu yapay ittifakın asıl ve yegane hedefi olarak da doğrudan Türk varlığı gösteriliyor. Bölgenin doğası gereği asırlardır süregelen aşiret çekişmeleri ve yerel güç mücadeleleri, tarihsel bağlamından koparılarak bilinçli bir şekilde “Türk’e karşı topyekun bir isyan” olarak yansıtılıyor.
Ermenice kaynakları kendine zırh yapan Celil’in, Kürtler ile Ermenileri sözde bir “kutsal ittifak” çatısı altında toparlayabilmek için işi makam-mevki paylaşımlarına, evliliklere ve akrabalık ilişkilerine kadar dayandırma çabaları ayrıca dikkat çekicidir. Israrla Türk varlığını hedef gösterme gayreti karşısında insanın “Sizin asıl derdiniz ne?” diye sorası geliyor.
Bakınız, satır aralarına gizlediği kurguya:
‘Hatta Bedirhan Bey’in Ermeniler ve Kürtler arasındaki nikahları ödüllendirdiğini de anlatırlar. Pek çok Ermeni’nin Bedirhan Bey’e katıldığı, onun güvenini kazanarak danışmanı olduğu bir gerçektir. Bu kişilerin adlarını Şahbazyan ve Alpoyacyan verir. Onlar arasında Türk ve diğer fatihlerin yok ettiği daha önceki soylardan halkların temsilcileri vardır. Örneğin Van şehrinden Stephan Manoglyan ve Oganes Çalktryan adlı Ermeniler Bedirhan Beyin danışmanlarıdır. Başkaleli Mir Marto, Bedirhan beyin müfrezelerinden birinin önderidir.’ [2]
Dedim ya, bu Celil oldukça öngörülü bir ajanda işletiyor; bugün maruz kaldığımız terör eylemlerinin tarihsel arka planına ve Türk milletine karşı kurulmak istenen ittifaklara yapay bir tarih icat etmek için epey kalem oynatmış.
Yazdığı kitapta sürekli “Kürt önderi, ortak isyan, Kürdistan, kutsal birlik” kavramlarını havada uçuruyor; bir tek “Büyük Ermenistan” demediği kalıyor:
‘…Kürt önderleri Türkiye’ye karşı ortak bir isyan çıkarmak, Kürdistan’ı kurtarmak ve farklı bir bağımsız devlet kurmak için ‘kutsal bir birlik’ oluşturdular. [3]’
Celil’in bu anlatımında farklı topluluklar, Türkiye’ye karşı ortak bir siyasi ittifakın parçaları olarak sunuluyor. Oysa bu toplulukların yaşadıkları olayları, kendi tarihsel koşulları ve dönemin siyasi gelişmeleri içinde ayrı ayrı ele almak gerekiyor. Bunun somut örneklerinden biri de 1924 yılında Hakkâri’de Cumhuriyet’e karşı çıkan isyandır.
Celil’in “Asurlu” diye bahsettiği grup, aslında Nesturilerdir. Bu toprakların kadim bir topluluğu olan Nesturiler, o dönem Rusya ve İngiltere’nin “Size kendi devletinizi kuracağız” vaatlerine kanmış, küresel bir oyunun tuzağına çekilmiştir.
Ermeniler Van’ı kana bularken, güneyde Nesturiler Van-Hakkâri hattında ayaklanarak aynı uluslararası tuzağın içine düşürülmüştür. Celil’in buradaki gizli ajandası, farklı etnik yapıları harmanlayarak Türk milletinin birliğine karşı bir “Haçlı ittifakı” üretme arayışıdır.
Tarihsel gerçekler tahrif edilerek kurulmak istenen bu “Haçlı ittifakı” ve bölgesel oyunlar, Bedirhan Bey’in yenilgisi ve Girit’e sürülmesiyle fiziksel olarak son bulsa da ideolojik boyutu sonraki nesillere miras kalmıştır.
Bedirhan Bey’in kişisel feodal isyanına, kendisinden sonra gelen ve farklı siyasi savrulmalar yaşayan ahfadı üzerinden kurumsal bir kimlik kazandırılmaya çalışılacaktır. Bu emperyalist projelerin ve küresel tasarımların asıl muhatabı ise hanedanın sıra dışı isimleri olacaktır…
[1] Celile Celil, ‘XIX. Yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu’nda Kürtler’, s. 127.
[2] Age, s. 132.
[3] Celil, ‘XIX. Yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu’nda Kürtler’, s. 129.
